Op 20 oktober had ik het genoegen de voorpremière van “COWARD” te zien, voordat hij in de Nederlandse en buitenlandse bioscopen vertoond wordt.

De Gentse regisseur Lukas dHont zijn eerste film ‘Girl’ (2018) ging over een transgendermeisje dat ervan droomde ballerina te worden. ‘Close’ (2022) was zijn tweede film welke het verhaal vertelde van een intense vriendschap tussen 2 tienerjongens wat dramatisch afliep.

Ook in ‘Coward’ (openingsfilm tijdens het Gents Filmfestival) staat de liefde centraal, maar deze keer tegen een explosieve achtergrond: het front van de Eerste Wereldoorlog, of zoals de Fransen zeggen “La Grande Guerre”; kanongebulder, loopgraven, desolate landschappen, verminkingen en lijken in de modder, maar ook met theater: dans en muziek.

Het begon allemaal met 1 foto las ik in een interview. Een zwart-witfoto van een Belgische soldaat achter de frontlijn, verkleed als vrouw. Dhont botste erop en raakte erdoor gefascineerd.

Herkenbaar; want toen ik jaren geleden mijn opleiding tot regisseur volgde, moest ik me ook inleven in WO1 om een scene te maken over deze desolate en “vuile” oorlog. Ook ik werd gegrepen door een foto; een eenzame soldaat in een leeg grijs landschap met enkel een kale zwartgeblakerde boom. Ik ben nog op zoek gegaan om deze foto te vinden; tot op heden nog niet gelukt…maar onderstaande foto geeft wel een sfeerbeeld:

Zo’n beeld komt ook terug in de film!

dHont ging op onderzoek uit, oa in het Imperial War Museum te Londen, en vond nog meer van zulke foto’s: beelden van jonge mannen die tijdens de oorlog revues in elkaar staken om zichzelf en hun strijdmakkers af te leiden en even aan de gruwel van het front te ontsnappen. Kunst als ontsnapping.

Die geschiedenis inspireerde Dhont en scenarist Angelo Tijssens tot het verhaal van Pierre (Emmanuel Macchia) een jongeman die naar het front wordt gestuurd; verstoten door zijn moeder (zij werkte bij de adel en Pierre begon steeds meer te lijken op de biologische vader). Hij verwondt zichzelf opzettelijk, zodat hij terechtkomt bij de ‘Verstotelingen’, een groep theatermakers achter de linies.

Daar leert hij Francis (Valentin Campagne) kennen (de zoon van een kleermaker), de flamboyante showmaster van het gezelschap. Het is het begin van een onstuimige romance.

Acteertalenten

Lukas Dhont heeft een grandioze neus voor talent:  lijkt zijn acteurs rechtstreeks van de straat te plukken.

Victor Polster, die Lara speelde in ‘Girl’, vond hij op een balletschool. Eden Dambrine (‘Close’) sprak hij aan in de trein. En ook Emmanuel Macchia, die Pierre vertolkt in ‘Coward’, had voordien geen enkele acteerervaring. Dhont ontdekte hem tijdens een casting op zijn school, waar hij tuin- en landschapsarchitectuur studeerde.

Emmanuel Macchia (20)  en Valentin Campagne (23) de twee acteurs hebben beiden niet voor niets “le Prix d’interprétation masculine” gekregen. De emoties spatten van het scherm af…en dat op zich is al opmerkelijk. Beiden konden elkaar aanvankelijk niet uitstaan, maar werden uiteindelijk soulmates dankzij de film.

Opmerkelijk feit : 2 snotneuzen lieten daarmee op het grootste filmfestival ter wereld Oscarwinnaars als Javier Bardem en Rami Malek achter zich.

Dhont kiest bewust voor onervaren acteurs, omdat ze het gevoel van ‘die eerste keer’ belichamen. In dit geval: de eerste keer naar het front, de eerste keer zo ver van huis, de eerste keer verliefd worden op een andere jongen.

Tussen de gruwel van de oorlog zijn er momenten van uitzonderlijke tederheid

Enerzijds de gruwel van de oorlog: soldaten die de lichamen van hun gesneuvelde kameraden moeten verzamelen en afvoeren. Beelden die soms hard en bijna ondraaglijk zijn.

Anderzijds zijn er momenten van uitzonderlijke tederheid. Wanneer soldaten elkaar verzorgen na een aanval. Wanneer ze elkaar overeind helpen. Of bij Pierre en Francis: wanneer hun aanrakingen langzaam intiemer worden.

Durven ze ook nog na de oorlog voor elkaar te kiezen?

Willem Millenaar